سوسیس از واژه فرانسوی کهن saussich که خود ازواژه لاتین salsus به معنی نمک زده گرفته شده، پدید آمده است و امروزه مفهوم این کلمه به Sausage تغییر یافته است چرا که روش تهیه آن تغییر کرده است و از روشهای مختلف برای تهیه آن استفاده میشود.
اریخچه سوسیس و کالباس در ایران:
تهیه سوسیس و کالباس در ایران بصورت کارخانهای از سال ۱۳۰۷ خورشیدی توسط یک نفر روسی بنام افونامو در بندر انزلی با یک ماشین کوچک و دستی شروع گردید که روزانه احتیاجات عدهای از اتباع خارجی آنجا را تأمین مینمود. در سال ۱۳۰۹ خورشیدی شخص دیگری بنام لیشنیسکی از اهالی شوروی سابق در بندر انزلی کارخانه کوچکی را راه اندازی کرد که روزانه۴۰–۵۰ کیلوگرم کالباس تهیه مینمود.
در سال ۱۳۱۲ لیشنیسکی کارخانه خود را از انزلی به تهران منتقل نمود و با کمک آرزومان آوانسیان که در روسیه در کارخانه کالباسسازی کار کرده بود و یک شخص آلمانی دیگر کارشان را در خیابان منوچهری تهران در یک پاساژ کوچک به کمک چهار تن از خانواده آرزومانیان شروع کردند که فرآوری آنها، سوسیس و کالباس و ژامبون بود و از ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم تجاوز نمیکرد. کل محصولات آنها که نیازمند ۱۶ تا ۱۸ ساعت کار روزانه بود به مصرف مهاجرین روس و ارامنه میرسید.
سوسیس و کالباس بخش اعظم فراوردههای گوشتی مصرفی در ایران را تشکیل میدهند. مصرف سرانه سوسیس و کالباس در ایران تنها ۱۵۰ تا ۲۰۰گرم است، در حالی که این رقم در اروپا و آمریکا حتی به ۱۵ کیلوگرم هم میرسد. از لحاظ تکنولوژی، تفاوت چندانی بین کالباس و سوسیس وجود ندارد و اختلاف آنها به قطر، درصد رطوبت، مقدار و نوع گوشت، چربی، فرمول مواد افزودنی و چاشنی و ادویهجات برمیگردد
برای ماندگاری کالباس و سوسیس استفاده از نگهدارندههایی همچون نیتریت سدیم و نمک استفاده میشود. این مواد از رشد میکروبها و به ویژه انواع بیهوازی مثل کلستریدیوم جلوگیری میکنند و نیز در ایجاد رنگ صورتی و طعم و بوی گوشت سوسیس و کالباس مؤثر هستند. حد مجاز استعمال «نیتریت» در سوسیس و کالباس حدود ۱۲۰ پی.پی. ام یا قسمت در میلیون است.
مضرات احتمالی فرآورده های گوشتی
از واکنش و ترکیب احتمالی نیتریت با آمینها (مواد موجود در گوشت) موادی تحت عنوان «نیتروزامینها» پدید میآیند که سرطانزا شناخته شدهاند. این واکنش تحت تأثیر میکروبهای روده و در شرایط اسیدی و حرارت بالا تسهیل میشود. البته آنتیاکسیدانهای موجود در این فراوردهها، تا حدودی از عوارض احتمالی خواهند کاست.
فرآورده هاي گوشتي محصولاتی هستند که حداقل 50 درصد از ترکیبات آن ها را گوشت تشکيل داده باشد. استفاده از مواد اوليه مرغوب و مجاز و رعايت شرايط مطلوب بهداشتي در توليد اين فرآورده ها از اهميت بالايي برخوردار است. به منظور تهيه این محصولات علاوه بر گوشت اجزاي ديگري به کار گرفته می شود. اين فرآورده ها از نظر کمي و کيفي طبق ضوابط و استانداردهاي ملي هر کشور تهيه و توليد مي شوند.